NVIDIA và Cuộc Cách Mạng Robot AI Trên Mặt Trăng

Những bộ xử lý đồ họa (GPU) của NVIDIA, nổi tiếng với khả năng xử lý trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo và trò chơi điện tử, đang được phát triển để thực hiện nhiệm vụ mới: hoạt động trên bề mặt của Mặt Trăng. Nếu mọi kế hoạch được thực hiện thuận lợi, đây sẽ là lần đầu tiên mà GPU NVIDIA có mặt trong một sứ mệnh khám phá không gian này, hỗ trợ cho các robot tự hành trong việc khảo sát địa hình.

Công ty khởi nghiệp Lunar Outpost gần đây đã công bố sẽ trang bị công nghệ tính toán NVIDIA Jetson cho các xe tự hành được thiết kế để hoạt động trên Mặt Trăng. Chip này sẽ xử lý thông tin từ hệ thống LiDAR – công nghệ sử dụng tia laser để tạo ra bản đồ 3D theo thời gian thực.

Justin Cyrus, Giám đốc điều hành của Lunar Outpost, cho biết công ty đang xem xét khả năng của NVIDIA Jetson so với các hệ thống máy tính không gian truyền thống. Mục tiêu là để tận dụng sức mạnh xử lý của GPU nhằm giúp cho robot hoạt động thông minh hơn trong môi trường khắc nghiệt của không gian.

Động thái này được thực hiện trong bối cảnh NASA đang triển khai chương trình trở lại Mặt Trăng thông qua dự án Artemis. Cơ quan này cũng đang tài trợ cho các doanh nghiệp tư nhân thông qua chương trình Dịch vụ Tải trọng Mặt Trăng Thương mại (CLPS), nhằm đưa thiết bị khoa học và robot lên Mặt Trăng trước khi các phi hành gia trở lại, dự kiến sẽ vào năm 2028.

Cộng tác với Lunar Outpost, NVIDIA cũng đang làm việc với Firefly Aerospace, một công ty tư nhân tiên phong trong việc thực hiện thành công vụ hạ cánh mềm robot trên Mặt Trăng. Dự án này sẽ sử dụng nền tảng Jetson lắp trên các vệ tinh quỹ đạo Mặt Trăng, giúp xử lý hình ảnh tại chỗ thay vì phải gửi toàn bộ dữ liệu về Trái Đất, từ đó tăng tốc độ lập bản đồ và giám sát hoạt động của robot đồng thời giảm thiểu lượng dữ liệu cần truyền.

Theo kế hoạch, xe tự hành mới của Lunar Outpost sẽ được vận chuyển lên Mặt Trăng qua tàu đổ bộ của Intuitive Machines. Các robot này sẽ mang theo nhiều cảm biến để khảo sát những miệng hố va chạm và các khu vực khó khăn mà vệ tinh không thể quan sát từ xa.

Lunar Outpost cũng dự định thực hiện một nhiệm vụ tới khu vực Reiner Gamma, nơi có một dị thường từ tính bí ẩn đã làm đau đầu các nhà khoa học qua nhiều năm. Cả hai sứ mệnh đều được lên kế hoạch phóng vào cuối năm nay bằng tên lửa Falcon 9 của SpaceX.

Khác với các GPU hiệu năng cao như Blackwell hay Vera Rubin, dòng sản phẩm Jetson được thiết kế đặc biệt cho các robot và thiết bị AI biên. Chip có kích thước nhỏ, tiêu thụ điện năng thấp nhưng vẫn đủ mạnh để xử lý dữ liệu từ camera, cảm biến và LiDAR ngay trên thiết bị mà không cần phụ thuộc vào máy chủ bên ngoài.

Justin Cyrus cho biết hệ thống kiểm soát của Lunar Outpost trước đây chủ yếu dựa vào các thuật toán lập trình tĩnh. Hiện nay, công ty đã tích hợp công nghệ AI hiện thân (Embodied AI), cho phép robot không chỉ thực hiện lệnh mà còn có khả năng quan sát môi trường, tự phân tích tình huống và đưa ra quyết định thông minh.

Tuy nhiên, việc đưa GPU lên Mặt Trăng là một thách thức lớn. Hầu hết thiết bị điện tử không gian hiện nay hoạt động trong quỹ đạo gần Trái Đất, nơi có từ trường bảo vệ khỏi phần lớn bức xạ vũ trụ. Trong khi đó, Mặt Trăng tiếp xúc trực tiếp với bức xạ và có sự chênh lệch nhiệt độ cực lớn giữa ngày và đêm, do đó các linh kiện điện tử phải đáp ứng nhiều yêu cầu khắt khe hơn.

Lunar Outpost khẳng định hệ thống phải hoạt động với mức tiêu thụ điện năng rất thấp, đồng thời vẫn có khả năng sống sót qua đêm Mặt Trăng kéo dài gần 14 ngày Trái Đất.

Nếu công nghệ này thành công, các robot trong tương lai sẽ có khả năng tự hành cao hơn, tự lập bản đồ và nhận diện địa hình, đưa ra quyết định gần như theo thời gian thực. Điều này được coi là bước đệm quan trọng cho việc xây dựng một căn cứ lâu dài trên Mặt Trăng, nơi các robot sẽ thực hiện phần lớn công việc trước khi con người đặt chân đến.

Ngoài ra, Lunar Outpost còn phát triển một mẫu xe tự hành lớn có tên Pegasus, được thiết kế để vận chuyển phi hành gia trong các sứ mệnh tương lai. Dự án này ban đầu dự kiến sử dụng tên lửa New Glenn của Blue Origin, nhưng hiện tại tiến độ vẫn chưa rõ ràng sau một số sự cố trong thử nghiệm gần đây.

Theo thông báo từ Lunar Outpost, mục tiêu đưa con người trở lại Mặt Trăng vào năm 2028 vẫn không thay đổi. Để thực hiện kế hoạch này, ngành công nghiệp hàng không vũ trụ cần những tên lửa tải trọng lớn hơn và các robot thông minh hơn, và có khả năng GPU của NVIDIA sẽ là một phần thiết yếu trong hành trình đó.